WygodaNowoczesność

 O szkole

 Dyrekcja

 Statut

 Koncepcja szkoły

 Kontakt

 BIP

 Aktualności

 Projekt                    "Edukacja z przyszłością" 

  LGPW (Platforma Wiedzy)

 Informacje dla rodziców

 Projekty

 Wykaz podręczników na rok szkolny 2015/2016     

 Osiągnięcia

 Konkursy

 Informacje

 Galeria

 Zajęcia pozalekcyjne

 Osiągnięcia

 Konkursy

 Informacje

 Galeria

 Zajęcia pozalekcyjne

 Projekt edukacyjny

 O nas

 Aktualności

 Zajęcia w przedszkolu

 Kalendarium

Galeria

 Kontakt

 Archiwum

 Biblioteka zaprasza

 Regulamin

 Aktualności

 Konkursy

O czym warto wiedzieć

        Rodzice

        Nauczyciele

 Gdzie szukać pomocy - 

   ważne telefony

Programy

        Szkolny Program 

         Wychowawczy

       Szkolny Program 

        Profilaktyki

       Zapobieganie 

     Narkomanii                  

        w  Lubuskich 

        Gimnazjach 

        i Szkołach 

        Ponadgimnazjalnych

 Galeria

 Godziny pracy

 Cele i zadania

 Regulaminy

 Aktualności

 Galeria

 Aktualności sportowe

 Osiągnięcia 

 Galeria 

 Kontakt

 Zarząd

 Aktualności

Archiwum

 

DLACZEGO WARTO ORGANIZOWAĆ IMPREZY PROFILAKTYCZNE

 

- Alkohol jest jedną z głównych przyczyn wypadków wśród młodzieży (utonięcia, wypadki drogowe)

- Alkohol jest czynnikiem zwielokrotniającym ryzyko różnych niebezpiecznych sytuacji ( sięganie po narkotyki, konflikty z prawem, stanie się ofiara przestępstw)

- Przypomnienie o istniejących przepisach i zaangażowanie osób dorosłych w kontrolę społeczną zakazu sprzedaży alkoholu niepełnoletnim może w znaczący sposób wpłynąć na jego przestrzeganie

- Ograniczając dostępność alkoholu dla osób nieletnich chronimy nie tylko młodych ludzi, lecz w znaczący  sposób wpływamy   również na poprawę bezpieczeństwa publicznego

mgr Barbara Lula

PROBLEMY SZKOLNE DZIECKA Z ZESPOŁEM NADPOBUDLIWOŚCI PSYCHORUCHOWEJ

 

CZYM JEST NADPOBUDLIWOŚĆ PSYCHORUCHOWA ?

 

ADD (Attention Deficit Disorder) lub ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder) określany w języku polskim jako zespół nadpobudliwości psychoruchowej z zaburzeniami koncentracji uwagi jest neurobiologiczną dysfunkcją dotyczącą 3-5 % dzieci w wieku szkolnym. W zależności od tego, czy problem z koncentracją uwagi towarzyszy nadpobudliwość ruchowa czy też nie, zawiera w swojej nazwie dodatkowe H-hiperaktywność. Zespół ten określany jest jako niemożność skupienia lub koncentracji uwagi w obliczu czynników normalnie obecnych w środowisku. Występuje on 3 razy częściej u chłopców niż u dziewcząt. Dzieci z tym zespołem są często nieuważne, impulsywne, niecierpliwe, w stosunku do rówieśników niedojrzałe społecznie, zapominalskie i niespokojne. Często mają problemy z wykonywaniem wieloskładnikowych poleceń, są niewytrwałe w pracy, uciekają w swój własny świat podczas wykonywania zadań, ciągle przez swoją nieuwagę popełniają te same błędy. Dodatkowym elementem są trudności edukacyjne (dysleksja, dysgrafia, dyskalkulia) – dotyczy 40-50 % omawianych dzieci. Choć problem dotyczy tak znacznej liczby dzieci w wieku szkolnym, ale ze względu na brak informacji na ten temat, jak również nieprawidłowe  potoczne rozumienie tego terminu („dzieci żywe”, „nadpobudliwe”, „rozpuszczone”) wielu rodziców, jak i nauczycieli nie posiada wystarczających informacji jak pomoc dziecku i sobie.

Rozpoznanie ADD/ADHD stawia najczęściej lekarz psychiatra/psycholog dziecięcy na podstawie cech zachowania i funkcjonowania dziecka, które odpowiadają elementom zawartym w specjalnie dla tego zespołu skonstruowanych kwestionariuszach. Niestety, nie istnieje żaden test lub badanie o charakterze obiektywnego testu, np. z krwi, które pozwoliłyby na postawienie stuprocentowej diagnozy, dlatego tak ważnym dla postawienia prawidłowego rozpoznania jest stwierdzenie obiektywnych trudności w funkcjonowaniu dziecka w więcej niż jednym środowisku – w szkole, jak i w domu.

CECHY CHARAKTERYSTYCZNE DLA DZIECKA Z ADHD

 

Dzieci z ADHD w porównaniu z dziećmi w tym samym wieku oraz do ich rzeczywistego poziomu wy kazują:

·        kłopoty z kontrolą własnej impulsywności,

·        nadmierną aktywność ruchową,

·        zaburzenia koncentracji uwagi.

Nadmierna impulsywność

Nadmierna impulsywność może objawiać się trudnym do zaakceptowania zachowaniem dziecka, np. częste wtrącanie się do rozmowy, przypadkowe, nieumyślne niszczenie rzeczy, niedokończenie rozpoczętej pracy itp. Impulsywność dzieci nadpobudliwych prowadzi do tego, że działają one nie przewidując konsekwencji swojego działania, co z kolei powoduje, że nie są w stanie dostosować się do zasad panujących w klasie i szkole. Dzieci nadpobudliwe mają kłopoty z zastosowaniem zasad w praktyce, choć zwykle doskonale je znają i chcą przestrzegać. Przypominanie im o umowach, zakazach, czy uczeniu przestrzegania zasad trzeba powtarzać wielokrotnie w ciągu dnia.

Nadruchliwość

O nadruchliwości mówimy wtedy, kiedy dziecko cechuje nadmierna, niczym nie uzasadniona aktywność ruchowa. Dziecko nadruchliwe np. ma często nerwowe ruchy rąk, wstaje z miejsca w czasie lekcji, często jest w ruchu – „biega jak nakręcone”, jest nadmiernie gadatliwe itp. Dzieci z ADHD są znacznie bardziej niż ich rówieśnicy ruchliwe i żywe. Szczególnie w sytuacjach, w których wymaga się od nich długiego i spokojnego siedzenia. Ruchliwości dziecka z ADHD nie można powstrzymać, można jedynie sprawić, by jak najmniej przeszkadzało innym uczniom w klasie.

Zaburzenia koncentracji uwagi

Dzieci nadpobudliwe mają  problemy z zastosowaniem się do kolejnych instrukcji, skupieniem się na jednej czynności, wykonywaniem do końca zadań zleconych przez nauczyciela, odrabianiem lekcji, słuchaniem tego co się do nich mówi itp. Zaburzenia  uwagi to słabsza zdolność do skoncentrowania się na każdym zadaniu. Dzieci nadpobudliwe nie potrafią z dochodzących do nich bodźców wybrać tego jednego, który jest najważniejszy. Aby dotrzeć do dziecka nadpobudliwego konieczne jest: ograniczenie ilości dochodzących do niego bodźców, dostosowanie tempa pracy do możliwości dziecka, zastosowanie metod, które skupiają jego uwagę na tym, co uważamy w danej chwili za najważniejsze.

Dodatkowe objawy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej:

·        niedojrzałość społeczna w stosunki do wieku – sprawia, że dziecko nie rozumie i nie respektuje reguł  zachowania obowiązujących w grupie rówieśniczej,

·        sztywność charakterologiczna – objawiająca się trudnościami w zaakceptowaniu jakichkolwiek zmian,

·        niepohamowana chęć posiadania – sprawiająca, że dziecko chce czegoś i to zaraz, a po otrzymaniu wkrótce przestaje być usatysfakcjonowane,

·        słaba pamięć, krótkotrwała – a z drugiej strony zdolność zapamiętywania niezliczonej liczby nieistotnych szczegółów.

Dzieci te mogą być niełatwe do prowadzenia zarówno w domu, jak i w szkole. Ze względu na swoje częste problemy potrzebują miłości, zrozumienia i pozytywnego wsparcia. Ważne jest uświadomienie sobie, że sposób, w jaki się zachowują ma związek z problemami z koncentracją uwagi, a „złe” zachowania mogą nie być zawinione.

 

Uwaga dla nauczyciela: To nie Twoja wina, że w Twojej klasie jest dziecko z ADHD, ale to też nie jest wina tego dziecka.

 

SPECYFICZNE TRUDNOŚCI W SZKOLE

 

Dzieci z ADHD cierpią nie tylko z powodu zaburzenia koncentracji uwagi, nadruchliwości czy impulsywności, ale również częściej niż inne dzieci mają kłopoty z powodu:

-          zaburzeń pamięci,

-          zaburzeń językowych,

-          dysleksji, dysgrafii, dyskalkulii,

-          niezgrabności ruchowej

 

Inteligencja

Dzieci z ADHD nie różnią się ilorazem inteligencji od innych dzieci. To znaczy, że podobnie jak inne dzieci mogą się uczyć, zapamiętywać, zdobywać wiedzę. Jeśli nauczyciel zdoła pomóc w regulowaniu procesów uwagi i będzie pomagać im w nauce, wtedy mają taką samą możliwość przetwarzania informacji i wykorzystania ich w różnych aspektach życia. Dlatego więc dzieci z ADHD mają trudności w szkole? Powodem są zaburzenia procesów uwagi i pamięci.

Zaburzenia językowe

Dzieci nadpobudliwe mogą napotkać na specyficzne trudności językowe:

-          trudności w budowaniu spójnych odpowiedzi,

-          częste odbieganie od tematu,

-          trudności w posługiwaniu się przyimkami określającymi położenie w przestrzeni (na, w, obok),

-          nieprzestrzeganie zasad prowadzenia rozmowy,

-          zbyt szybkie i zbyt głośne mówienie.

Dysleksja, dysgrafia, dyskalkulia

Przyczyny występowania tych trudności mogą być różnorodne. Istnieje kilka czynników sprzyjających ich powstawaniu: czynnik genetyczny, hormonalny, uszkodzenie, emocjonalny. Dysleksja, dysgrafia, dyskalkulia występujące u dziecka z ADHD są dla niego znacznie większym obciążeniem niż dla innych dzieci.

Wymienione trudności w nauce powodują pogorszenie zdolności koncentracji uwagi, a kiedy dziecko nie potrafi się skupić popełnia coraz więcej błędów. Odrabianie lekcji staje się koszmarem, a szkoła złą koniecznością. Tylko dzięki systematycznej, fachowej, profesjonalnej pomocy nauczyciela dziecko z ADHD będzie mogło w pełni wykorzystać swoje potencjalne możliwości.

 

 

JAK MOŻE POMÓC NAUCZYCIEL DZIECKU Z ADHD

 

Jest wiele form pomocy, które życzliwy nauczyciel może sam wprowadzić w klasie w stosunku do dziecka z ADHD. Z ogólnych zasad bardzo ważnym wydaje się, aby spojrzeć na dziecko jako całą osobę, a nie tylko jako na „przypadek” ucznia z problemami edukacyjnymi. Każdy uczeń potrzebuje pozytywnej uwagi, zrozumienia, życzliwości – uczeń z ADHD potrzebuje tego wszystkiego w dwójnasób, głównie ze względu na szereg niepowodzeń (zarówno edukacyjnych, jak i społecznych), które są jego udziałem w szkole i wynikającą z tego niską samooceną. Dodatkowo, uczniowie z ADHD jak nikt inny, potrzebują świadomości, że ktoś „po drugiej stronie katedry” rozumie, że można mięć trudności z utrzymaniem uwagi, słuchaniem, czytaniem, pisaniem lub nawet siedzeniem spokojnie na jednym miejscu przez dłuższy czas i nie ma to nic wspólnego z byciem „nieposłusznym” czy „mało zdolnym”.  Dlatego dzieci często desperacko potrzebują kogoś, kto zatroszczy się o nie na tyle, by znaleźć w nich coś godnego pochwały i życzliwie poprowadzi przez niełatwe dla nich szkolne lata. Może się zdarzyć, że osobą taką będzie nauczyciel.

 

Techniki, które może wykorzystać nauczyciel w pracy z nadpobudliwym dzieckiem:

·        Właściwe usadzenie ucznia nadpobudliwego.

Ławka nadpobudliwego dziecka powinna być usytuowana w pobliżu nauczyciela (blisko jego biurka lub tablicy), plecami do reszty kolegów, w towarzystwie dobrych uczniów (ale nie najlepszych przyjaciół), z daleka od łatwo rozpraszających elementów środowiska (okno, drzwi, ruchome elementy). Niektóre dzieci potrzebują dużo przestrzeni, dla nich może być odpowiednie posadzenie z tyłu klasy. W takiej sytuacji  jednak nauczyciel co 5 minut podchodzi do ucznia i sprawdza jak idą postępy w pracy. Powinno się jasno określić granice przestrzeni należącej do ucznia. Dzieci z ADHD mają tendencje do zagarniania przestrzeni innych, mogą też potrzebować więcej przestrzeni. Część dzieci ma problemy z wykonaniem całego zadania na siedząco, warto jest wtedy pozwalać dziecku na wstawanie, ewentualne chodzenie, o ile oczywiście swym zachowaniem uczeń nie przeszkadza innym.

·        Skuteczne wydawanie poleceń.

Ważne, żeby komunikat był konkretny i rzeczowy. Szczegółowa uwaga powstrzymuje niepożądane zachowania. Ogólne uwagi mogą prowokować dziecko do eskalacji już istniejącego problemu. Polecenie winno być wypowiedziane bezpośrednio do dziecka, spokojnie, neutralnym tonem głosu (mówiącym o faktach, a nie emocjach). Przykład: „Janku, proszę cię podnieś te papierki”, zamiast „Janku, czy mógłbyś pozbierać papierki?” lub „Adasiu, proszę zabierz się do pracy”, zamiast „Adasiu, dlaczego nie pracujesz?”.

·        Dostosowanie zadań do możliwości ucznia.

Dzieci z ADHD mają wolniejsze tempo pracy, dlatego warto wydłużyć ilość czasu przeznaczonego na wykonanie zadania. Właściwe jest też dzielenie dużych partii materiału do opracowania na mniejsze. Można wprowadzić dodatkowe zadania z dziedziny zainteresowań ucznia. Ważne jest, aby sprawdzić wiedzę ucznia, a nie jego umiejętności koncentracji.

·        Stosowanie nagród i pochwał.

Dziecko z ADHD silniej niż inne pragnie być chwalone i nagradzane. Jest rzeczą oczywistą, że lepsze efekty uzyskuje nauczyciel, który często stosuje różnego typu nagrody i zachęty. Nagrodą może być: wystawa własnoręcznie zrobionej pracy, uzyskanie dyplomu, wybór miejsca do siedzenia w klasie, ścieranie tablicy, pisemna pochwała w dzienniczku, miejsce w pierwszej parze, otrzymanie znaczka lub nalepki itp. Te na pozór drobne wyróżnienia, mają ogromny wpływ na poprawę samooceny dziecka z ADHD.

·        Ustalenie zasad i reguł obowiązujących ucznia.

Zasady obowiązujące w klasie winny być formułowane w sposób jasny i prosty. Ważne jest, aby uczniowie uczestniczyli w tworzeniu obowiązujących reguł. Dobrze byłoby, aby powstały „kodeks zachowań” wisiał w widocznym miejscu na ścianie. Uczeń musi być świadomy, że za nieprzestrzeganie ustanowionych zasad obowiązują określone konsekwencje.

Jak wynika z powyższych przykładów nauczyciel dysponuje szeroką gamą metod i form pracy z dzieckiem nadpobudliwym ale:

Najlepszą rzeczą, jaką nauczyciel może zaoferować każdemu uczniowi , a uczniowi z ADHD w szczególności, jest serce pełne zrozumienia i życzliwości.

 

PARĘ PODSUMOWUJĄCYCH HASEŁ KLUCZOWYCH NA ZAKOŃCZENIE:

 

1.      Postaraj się zrozumieć dziecko jako takie, a nie jego ADHD problem.

2.      Zaoferuj dziecku serdeczność, zrozumienie i podejście przepełnione wiarą w jego możliwości.

3.      Wydawaj proste jednozdaniowe polecenia.

4.      Oceń możliwości dziecka i postaw realistyczne wymagania.

5.      Stosuj stałe, konsekwentne, pełne życzliwości reguły gry.

6.      Nagradzaj za każde, nawet najmniejsze osiągnięcie.

7.      Zminimalizuj ilość elementów rozpraszających uwagę dziecka podczas lekcji.

8.      Jeśli zachodzi taka potrzeba, stwórz dziecku podczas lekcji naturalną możliwość odreagowania ruchowego.

9.      Poprzez swój entuzjazm i poczucie humoru pomóż dziecku skupić jego uwagę na Tobie.

10.  Komunikuj się z rodzicami dziecka tak często, jak to tylko jest możliwe.

 

Materiał przygotowany na podstawie książki „Nadpobudliwość psychoruchowa u dzieci”, Tomasz Wolańczyk, Artur Kołakowski, Magdalena Skotnicka, Wydawnictwo BI Foilium, Lublin 1999 oraz na podstawie referatu p. dr Magdaleny Witt.

 

mgr Barbara Lula

 

 

MATERIAŁY POMOCNICZE DLA NAUCZYCIELI

PRACUJĄCYCH Z DZIECKIEM NADPOBUDLIWYM

 

Lista najczęściej występujących trudności i przykładowe sposoby ich rozwiązywania.

 

1.      Niepożądane zachowanie ucznia spowodowane wpływem rówieśników

Propozycja działań:

·        posadź dziecko z przodu klasy (w pierwszej ławce), z daleka od rozpraszających bodźców, obok ucznia będącego modelem właściwych zachowań,

·        zadbaj, aby na ławce ucznia znajdowały się tylko niezbędne przedmioty,

·        sporządź z uczniami listę klasowych reguł i zasad; powieś ją w widocznym miejscu.

2.      Brak koncentracji uwagi na zaleconym zadaniu.

Propozycje działań:

·        podziel wykonanie trudnego zadania na etapy,

·        unikaj sytuacji, kiedy uczeń musi przepisywać z tablicy dłuższy tekst,

·        przygotuj jasny konspekt lekcji,

·        poproś ucznia, aby przed rozpoczęciem wykonywania zadania powiedział jakie jest polecenie,

·        udzielaj częstej i natychmiastowej informacji dotyczącej jakości wykonywanych przez ucznia zadań.

3.      Uczeń często myli zadania lub zapomina o pracy domowej.

Propozycje działań:

·        poproś ucznia o zaprowadzenie zeszytu, w którym będzie zapisywał wszystkie prace domowe,

·        sprawdzaj, czy uczeń zapisuje co jest zadane,

·        sprawdzaj zeszyty ucznia pod względem ich poprawności i kompletności,

·        wyznacz osobę współpracującą – kolegę, który będzie sprawdzał czy wszystko zostało zapisane i spakowane do tornistra.

4.      Uczeń szybko męczy się i wykonuje zadania wymagające dużego wysiłku intelektualnego.

Propozycje działań:

·        zmniejsz ilość wydawanych poleceń,

·        daj uczniowi więcej czasu na wykonywanie zadań,

·        wprowadź krótkie przerwy podczas wykonywania zadań,

·        wprowadź dodatkowe zadania z dziedziny zainteresowań ucznia (daj mu szansę zabłysnąć),

·        przy wykonywaniu długich prac pisemnych pozwól na używanie edytora tekstu.

5.      Uczeń ma trudności z przestrzeganiem ogólnie przyjętych norm.

Propozycje działań:

·        sprawdź, czy normy klasowe są proste i jasne, w razie potrzeby wprowadź nowe dotyczące konkretnego problemu,

·        powieś je w widocznym miejscu,

·        wprowadź sygnały, gesty przypominające o zasadach,

·        dziecko ponosi konsekwencje za nieprzestrzeganie zasad.

6.      Uczeń nie wypełnia poleceń. Sprawia wrażenie, jakby nie rozumiał podawanych informacji.

Propozycje działań:

·        formułuj polecenia w postaci rozkazów lub oznajmień, a nie pytań, np. „Zróbcie to......”, „Otwieramy książki .......”, a nie: „Czy moglibyście ..........”,

·        wydawaj tylko jedno konkretne i krótkie polecenie na raz,

·        mów neutralnym, spokojnym głosem,

·        poproś ucznia o powtórzenie polecenia, by sprawdzić czy je zrozumiał i zapamiętał.

7.      Uczeń przerywa w czasie lekcji, nieustannie rozmawia, wygłupia się, bije z kolegami.

Propozycje działań:

·        reaguj natychmiast na niepożądane zachowanie,

·        określ je za pomocą jasnych, krótkich sformułowań,

·        skoncentruj się na faktach i zachowaj spokój podczas rozwiązywania trudnej sytuacji,

·        zwracaj uczniowi uwagę indywidualnie, nie w obecności całej klasy,

·        wykorzystuj jako konsekwencje następujące techniki: utrata przywilejów, dodatkowe zadania, odwołanie np. na koniec roku,

·        nie korzystaj jedynie z negatywnych konsekwencji (nagradzaj pozytywne zachowanie).

 

Lista proponowanych działań nauczycieli mogących sprzyjać rozwiązywaniu problemów z dzieckiem nadpobudliwym.

·        chwal i nagradzaj zachowania pożądane, te które chcesz, by się pojawiły częściej,

·        natychmiast zauważaj właściwe zachowania,

·        stosuj konkretne pochwały, np. „Podoba mi się, że siedzisz prosto”,

·        często chwal dzieci w urozmaicony sposób,

·        stosuj przywileje i pewne aktywności jako nagrody (np. przyniesienie kredy),

·        pozwól, by uczeń sam wymyślił i wybrał sobie nagrodę,

·        stwórz system z pulą krótko i  długoterminowych nagród,

·        nawiąż kontakt z rodzicami,

·        opracuj wspólnie z rodzicami zasady i formy pracy z dzieckiem (np. karty zachowań ucznia, przeniesienie konsekwencji na dom, wymagania związane z pracami domowymi).

mgr Barbara Lula

KARTA WSTĘPNEJ DIAGNOZY DZIECKA Z ADHD

DLA NAUCZYCIELA

Czy w ciągu ostatnich 6 miesięcy zaobserwowała Pani/Pan u dziecka niektóre z wymienionych objawów?

I.                   ZABURZENIA KONCENTRACJI UWAGI

·        nie koncentruje się na szczegółach podczas lekcji         

·        nie zapamiętuje szczegółów                              

·        nie utrzymuje uwagi na zadaniach w grach              

·        nie słucha tego, co się do niego mówi                  

·        nie stosuje się do podawanych kolejno instrukcji            

·        nie kończy zadań szkolnych                                

·        nie wykonuje zadań mimo zrozumienia poleceń            

·        samodzielnie realizuje zadania polecone przez nauczyciela       

·        unika rozpoczęcie zadań wymagających wysiłku umysłowego     

·        gubi rzeczy niezbędne do pracy na lekcji                    

·        łatwo się rozprasza                                       

·        łatwo się zniechęca                                   

·        zapomina o codziennych sprawach                      

·        domaga się natychmiastowej pochwały                      

·        śni na jawie                                         

·        nie przepisuje z tablicy                                

 

Jeżeli co najmniej 10 z przedstawionych objawów zaburzeń koncentracji uwagi utrzymuje się przez przynajmniej 6 miesięcy w stopniu utrudniającym adaptację dziecka, bądź w stopniu niewspółmiernym do jego rozwoju, istnieje podejrzenie występowania zespołu ADHD.

II.                NADRUCHLIWOŚĆ

·        ma nerwowe ruchy rąk i nóg                          

·        nie jest w stanie usiedzieć w miejscu                   

·        wstaje z miejsca w czasie lekcji                         

·        chodzi bez powodu po klasie                         

·        nieumyślnie niszczy różne sprzęty                           

·        biega jak nakręcone                                  

·        trudno przewidzieć co zrobi                               

·        spokojnie bawi się i odpoczywa                          

·        ulega często urazom i wypadkom                             

·        jest nadmiernie gadatliwy                                

·        ma wieczny bałagan wokół siebie                             

·        nie przewiduje niebezpieczeństw                           

 

III.             IMPULSYWNOŚĆ

·        wyrywa się z odpowiedzią zanim padnie całe pytanie            

·        ma kłopoty z zaczekaniem na swoją kolej               

·        przerywa lub przeszkadza (np. wtrąca się do rozmowy)       

·        łatwo się denerwuje                                    

·        dokucza innym dzieciom                                  

·        ma kłopoty z przestrzeganiem zasad                    

Jeżeli co najmniej 10 z przedstawionych objawów nadruchliwości i impulsywności utrzymuje się przez 6 miesięcy w stopniu utrudniającym adaptację dziecka, bądź w stopniu niewspółmiernym do jego rozwoju istnieje podejrzenie występowania zespołu ADHD.

                                                                                     Opracowała:

                                                                                     mgr Barbara Lula

   

Dysleksja- definicja, przyczyny, diagnoza i forma pomocy.

I. Pojęcie dysleksji.      

      Dysleksja jest to  zaburzenie, które przejawia się niemożnością opanowania umiejętności czytania pisania mimo dobrej inteligencji i dobrych warunków środowiskowych. Dysleksja jest nazywana specyficznymi trudnościami w czytaniu i pisaniu właśnie w odróżnieniu od trudności spowodowanych niską inteligencją czy zaniedbaniem.

      Termin „dysleksja”, który oznacza w zasadzie trudności w czytaniu, rozumiany jest w literaturze także w szerszym znaczeniu, łącznie z trudnościami w pisaniu również w sensie ortograficznym (dysortografia), jak i graficznym (dysgrafia). Obie te anomalie współwystępują bardzo często z trudnościami w czytaniu. Za formę dysleksji uznawane są także trudności z uczeniem się matematyki (dyskalkulia).

      Dysleksja wynika z pewnych zakłóceń w rozwoju u dziecka czynności mowy, spostrzegania, pamięci (słuchowej i wzrokowej), ruchu czy koncentracji. Badania wykazują, że wśród wszystkich uczniów jest około 10-15% dyslektyków.

      Dysleksję można pokonać choć czasem trzeba się z nią zmagać całe życie. Na przykład jeśli uczeń ma kłopoty z czytaniem, ale będzie się z nim regularnie ćwiczyło, powinien zacząć czytać poprawnie, choć zwykle trochę wolniej od rówieśników.

      Z drugiej strony, jeśli dyslektyczne trudności dziecka zostaną zaniedbane, będzie ono miało  poważne trudności w dalszym życiu. Dysleksja nie tylko sama „nie przejdzie”, ale  będzie utrudniała naukę innych przedmiotów, a co za tym idzie będzie przyczyną wielu problemów w życiu dorosłym.

II. Wstępna diagnoza dysleksji.

      W terapii dysleksji bardzo ważne jest  jak najwcześniejsze zidentyfikowanie tych zaburzeń i podjęcie odpowiednich działań naprawczych.

      Każde dziecko najlepiej znają jego rodzice, to oni są w stanie pierwsi dostrzec niepokojące sygnały. Jeśli zgłoszą je pedagogowi szkolnemu przeprowadzi on we współdziałaniu z poradnią psychologiczno –pedagogiczną profesjonalną diagnozę i w razie potrzeby zapewni odpowiednią terapię. Do wstępnej diagnozy, której rodzice mogą dokonać sami, służy tzw. Skala Ryzyka Dysleksji Marty Bogdanowicz. Ponieważ część z Państwa ma także młodsze dzieci, podaję też zestaw syndromów, które mogą wskazywać na ryzyko wystąpienia dysleksji zanim dziecko podejmie naukę w szkole.

III. Formy pomocy dziecku dyslektycznemu

      Jeżeli u dziecka w młodszym wieku szkolnym skierowanego do poradni psychologiczno-pedagogicznej na badanie pod kątem dysleksji zostaną stwierdzone pewne odchylenia w rozwoju psychofizycznym, dziecko zostanie skierowane na terapię do pedagoga szkolnego. Jest to dziecko tzw. ryzyka dysleksji. Podczas zajęć korekcyjno -kompensacyjnych  dziecko będzie ćwiczyło zaburzone funkcje. Jednocześnie nauczyciele dostosują warunki nauczania do jego możliwości.

      Następnie przeprowadza się kolejne badanie dziecka w poradni psychologiczno-pedagogicznej. Jeśli dziecko nadal wykazuje syndromy dysleksji, zostaje skierowane na specjalistyczną terapię dla dyslektyków na terenie poradni.

Jeśli terapia ta nie przyniesie pożądanych efektów, dziecko otrzyma zaświadczenie, że jest uczniem dyslektycznym. Szkoły i komisje egzaminacyjne mają obowiązek dostosowania warunków przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz ich oceny do możliwości ucznia z dysleksją.

Dysleksja nie oznacza dla ucznia taryfy ulgowej. Szkoła ma obowiązek traktować takiego ucznia inaczej niż jego rówieśników, ale pod warunkiem, że pracuje on nad przezwyciężeniem swoich trudności.

      Zainteresowanym osobom polecam pozycję Barbary Sawy pt. „Jeżeli dziecko źle czyta i pisze”. Jest to książka adresowana także do rodziców, napisana przystępnym, zrozumiałym dla wszystkich językiem.                    

                                                                                                                                                                                                         mgr Barbara Lula

  

Nikotynizm drogą do innych uzależnień.

 

Na przestrzeni ostatnich lat w wielu krajach świata na dużą skalę upowszechniane są informacje o szkodliwości nikotyny i innych związków zawartych w dymie tytoniowym. Zjawisko to otrzymało status problemu patologicznego dopiero w 1977 r. za sprawą ekspertyzy opracowanej przez Komitet Badań i Prognoz PAN. Lekceważenie przez znaczną część społeczeństwa niebezpieczeństw związanych z omawianym zjawiskiem może świadczyć  jedynie   o   niedostatecznym   ich   uświadomieniu   a   przecież    jak   uważa  St. J. Witkiewicz – to  właśnie  nikotynizm  „może  stać  się  doskonałym  wstępem do alkoholizmu i wszelkiego omamienia: stwarza pewien typ mechanizmu psychicznego, który daje się dostosować do każdego innego nałogu. Człowiek palący znajduje się na tej równi pochyłej, z której w dowolną przepaść stoczyć się może.”

Powstawanie nikotynizmu i jego rozwijanie się, podobnie jak to ma miejsce w przypadku innych uzależnień, zależy od wielu czynników. Istotną grupę stanowią czynniki zewnętrzne, pośród których wyróżnić należy bardzo łatwy dostęp do papierosów, sprzedawanych mimo zakazu dzieciom i młodzieży, jak również ogromną tolerancję polskiego społeczeństwa w stosunku do młodych ludzi, którzy bez skrępowania palą w miejscach publicznych. Papieros stał się obecny w  szkole podstawowej. Zjawisko palenia niepokojąco rozszerza się wśród dzieci i młodzieży. Pomimo lansowania mody na niepalenie papierosów, niewiele zmieniło się w tym względzie. Dlatego w zwalczaniu tego nałogu szczególną rolę należy przypisać profilaktyce. Stwarzanie okoliczności, w których nie dojdzie do inicjacji palenia jest prostsze i tańsze niż walka z zaistniałym nałogiem.

pedagog szkolny

mgr Barbara Lula

Alkoholizm i niektóre problemy z nim związane.

 

            Pojęcia „alkoholizm” używa się zasadniczo w dwóch znaczeniach: stosuje się je do określania spożycia napojów alkoholowych wykraczających poza miarę tradycyjnego, zwyczajnego picia bądź do oznaczenia choroby alkoholowej.

            Rozpatrując problemy związane z nadużywaniem napojów alkoholowych należy wyraźnie rozróżnić dwa zjawiska. Pierwsze z nich to pijaństwo, przejawiające się w postaci nadmiernej konsumpcji alkoholu. Drugie to alkoholizm będący objawem chorobowym. Pijaństwo określa się jako „obyczaj, nawyk używania alkoholu w dawkach powodujących mniej lub bardziej trwałe zakłócenia psychofizyczne w organizmie”. Nie występuje tu przymus picia. Alkoholizm natomiast jest chorobą przewlekłą, w której osoba chora traci kontrolę nad piciem, nie jest w stanie utrzymać się przez dłuższy czas w abstynencji, a w przypadku braku alkoholu zachodzi konieczność poszukiwania go, niekiedy za wszelką cenę, wszelkimi środkami.

Alkohol, posiadając zdolność przenikania do wszystkich komórek ciała ludzkiego, działa szczególnie destrukcyjnie na organizm rozwijający się. Jest najbardziej niebezpieczny dla dzieci i młodzieży, która nie osiągnęła jeszcze dojrzałości biologicznej. Niebezpieczeństwo jest tym większe , że bardzo łatwo dochodzi do ciężkich zatruć w związku z niewielką tolerancją młodego organizmu na alkohol. Również tkanka mózgowa ulega znacznie szybszemu uszkodzeniu niż u osoby dorosłej. Wynikiem szkodliwego działania etanolu na młodego człowieka jest obniżenie sprawności intelektualnej, zaburzenie zdolności zapamiętywania, skłonność do zmęczenia, wzmożona drażliwość i pobudliwość. Alkoholizujące się dziecko sprawia wrażenie ociężałego umysłowo i zaliczane jest do grupy tzw. dzieci trudnych, wymagających szczególnej troski.

Badania prowadzone wśród młodzieży wykazują, że alkohol stał się częstym i niekiedy coraz istotniejszym elementem młodzieżowego stylu życia. Młodzież najczęściej pije piwo. W ostatnich latach upowszechniły się w świadomości społecznej liczne nieprawidłowe informacje na temat piwa. Najważniejszą z nich była  teza o rzekomej nieszkodliwości piwa. Pojawiło się też dążenie do nazywania piwa napojem alkoholizowanym, a nie alkoholowym. Propaganda ta wywołała największe spustoszenie wśród młodzieży.

Badania prowadzone na całym świecie zauważają wpływ zwiększonego spożycia piwa przez młodzież na:

1.      Wzrost ryzyka uzależnieniem alkoholowym oraz w bardzo znacznym stopniu ryzyka narkomanii. Istnieje potwierdzony związek między częstością picia piwa w populacjach dzieci i młodzieży a częstością przypadków narkomanii.

2.      Upośledzenie rozwoju emocjonalnego i załamanie kariery edukacyjnej – to najpoważniejszy skutek przedwczesnej inicjacji piwnej.

 

W porównaniu z badaniami prowadzonymi wcześniej daje się zauważyć wzrost spożycia przez młodzież mocniejszych gatunków alkoholu. Wódka jest obecnie bardziej popularnym trunkiem niż piwo.

 

                                                                                         mgr Barbara Lula

Problem narkomanii i zagrożeń młodzieży uzależnieniem w świetle diagnoz społecznych

 

Każda epoka i kultura tworzy własny obraz i model patologii   społecznej. Za jedną z najgłośniejszych patologii XXI wieku można uznać narkomanię. Z tego powodu w ostatnich latach coraz częściej mówi się o tym problemie. Temat narkotyków podejmowany jest na łamach czasopism, w radiu, telewizji. Co jakiś czas wraca na salę sejmową wzbudzając burzliwe dyskusje. Posłowie zastanawiają się jak przeciwdziałać temu groźnemu zjawisku, podejmują stosowne ustawy.

Narkomania jest chorobą ciała, emocji i ducha, a więc, jak w przypadku każdej choroby, ważna jest działalność profilaktyczna.

   Tło społeczne problemu i przyczyny sięgania młodzieży po narkotyki

Narkotyk (gr.), środek odurzający pochodzenia roślinnego lub syntetycznego, wywołujący  u  ludzi  i  zwierząt  osłabienie  pobudliwości  ośrodkowego układu nerwowego, a zarazem – zależnie od dawki – uspokojenie, euforię, osłabienie lub zanik bólu, odurzenie lub sen[1].

Problem narkotyków istnieje w świecie od bardzo dawna. W Polsce problem narkomanii na szeroką skalę istnieje od początku lat osiemdziesiątych. Wówczas to nadano temu zjawisku rangę problemu społecznego.

Uważa się powszechnie, że najwięcej osób uwikłanych w problemy narkomanii pochodzi z rodzin patologicznych, niegwarantujących dzieciom harmonijnego psychicznego, emocjonalnego i społecznego rozwoju. Jednak problem uzależnienia się od środków odurzających dotyka również innych ludzi. Po narkotyki sięgają dzieci z dobrych rodzin, wychowankowie renomowanych liceów, świetnie ustawieni młodzi pracownicy mediów, reklamy, biznesu, aktorzy, lekarze, osoby w różnym  wieku, z  różnym  wykształceniem, o różnym stopniu zamożności. Brak miłości, akceptacji, oparcia i bliskiej więzi rodzinnej występuje również bardzo często w rodzinach funkcjonujących na pozór poprawnie. Rodzice zajęci pracą, dążący do dobrobytu, dają dziecku dobra materialne, nie dając miłości. Brakuje im czasu na rozmowę z dzieckiem, zainteresowanie się jego problemami. Takie dzieci stanowią grupę dużego ryzyka. Szukając swojego miejsca, mogą je znaleźć w grupie narkomanów.

Narkotyki są więc jednym z największych problemów przede wszystkim młodego pokolenia. Najczęściej pierwszy raz młodzież sięga po nie w szkole średniej, jednak coraz częściej dostęp do środków odurzających maja uczniowie szkół podstawowych.

Ruth Maxwell stwierdza, że nastolatki sięgają po narkotyki z najrozmaitszych powodów – „ponieważ chcą zobaczyć, jak to jest; ponieważ wygląda to na świetną zabawę; ponieważ zaimponowały im reklamy lub idole, z którymi się identyfikują; ponieważ narkotyki są łatwo dostępne; ponieważ wszyscy to robią, a rodzice często milcząco na to przyzwalają. Wreszcie ponieważ alkohol i narkotyki praktycznie gwarantują natychmiastowe osiągnięcie wspaniałego samopoczucia przy minimalnym wysiłku. Niektóre nastolatki (…) posługują się narkotykami, by łatwiej znieść życiowe cierpienia. Większość (…) używa narkotyków – przynajmniej z początku – by wzmocnić poczucie przyjemności”.

Pracownicy poradni psychologiczno – pedagogicznych, którzy diagnozują uczniów zagrożonych uzależnieniem wskazują, że branie przez uczniów środków psychoaktywnych jest objawem ich poważnych problemów. Środki odurzające służą im do autoterapii, zapełniają pustkę uczuciową, oddalają niepokoje i frustracje. Poradnie rejestrują następujące problemy uczniów, którzy sięgają po środki uzależniające:

  • trudności w kontaktach z rówieśnikami: poczucie osamotnienia i nieakceptacji  ze strony grupy rówieśniczej, brak przyjaciół, częste sytuacje konfliktowe;
  • niezadowolenie z kontaktów rodzinnych: konflikty, niemożność porozumienia się w  podstawowych sprawach, brak poczucia oparcia psychicznego i zrozumienia ze strony rodziców, uczucie niechęci, a nawet nienawiści do nich;
  • trudności i niepowodzenia szkolne: niesatysfakcjonujące wyniki w nauce, konflikty z nauczycielami, złe samopoczucie w grupach rówieśniczych;
  • zaburzenia życia emocjonalnego: wysoki poziom lęku oraz napięcia psychicznego, niezrównoważenie emocjonalne, obniżone poczucie sensu życia, myśli samobójcze

Za szczególnie niekorzystne dla rozwoju osobowości dziecka uważa się urazy psychiczne, których dzieci i młodzież doznają we własnym domu i szkole. Według Z. Thille właśnie urazy psychiczne prowadzą do stanu   deprawacji uczuciowej i społecznej, co w dłuższym okresie wytwarza „stan przednałogowy”. Cechuje go uczucie beznadziejności, nieznośne napięcie  emocjonalne, obniżenie poczucia własnej  wartości i utrata szacunku dla samego siebie.

Inna psychologiczna koncepcja, omawiana przez M. Malinowskiego, wiąże uzależnianie się  młodzieży z próbami samoleczenia różnych dysfunkcji  osobowości i problemów adaptacyjnych.

Młodzi poszukując oparcia, pomocy, bliskich związków z innymi,  trafiają do grupy narkomanów, co kończy się zwykle wspólnym przyjmowaniem środków. Branie narkotyków jest więc w tym ujęciu ceną za kontakt, akceptację i uznanie w grupie.

Pierwsze próby dziecka są często wołaniem „zauważcie mnie i moje problemy”.

Jak trudną rzeczą jest wyjście z uzależnienia od narkotyków wiedzą przede wszystkim ci, którzy próbowali to uczynić. Udaje się to jednostkom. A jednak warto – trzeba podejmować próby walki z nałogiem.

 

CELE I DZIAŁANIA PROFILAKTYCZNE W DĄŻENIU DO LIKWIDOWANIA UZALEŻNIEŃ

 

            Nazywam się Barbara Lula, jestem nauczycielem Zespołu Szkół w Słońsku. Pracuję od czterech lat. Trzy lata na stanowisku wychowawcy świetlicy, a od roku szkolnego 2003/2004 objęłam funkcję pedagoga szkolnego (1/2 etatu).

Praca wychowawcy świetlicy szkolnej pomogła mi w rozwoju osobowym. To tam dostrzegłam problemy nurtujące młodzież, a niekiedy przesądzające o ich dalszym życiu i funkcjonowaniu w społeczeństwie.

            Każdej z tych funkcji (pedagoga, wychowawcy świetlicy) przypisane są odrębne zadania. Mimo to praca wychowawcy pozwala mi bardziej wniknąć w problemy młodzieży, ich relacje między sobą, relacje z rodzicami i nauczycielami. Chciałabym przedstawić cele oraz działania podejmowane przeze mnie przy współpracy z gronem pedagogicznym, dyrekcją i pracownikami administracyjnymi szkoły. Do celów, na które chciałabym zwrócić uwagę należeć będą:

a)      minimalizowanie zagrożenia środkami uzależniającymi;

b)      odpowiednie ukierunkowanie młodzieży na sposoby spędzania wolnego czasu przed, poza lekcjami oraz dni wolne od nauki szkolnej;

c)      uzmysłowienie czym jest komunikacja interpersonalna (odczytywanie werbalnych i pozawerbalnych sygnałów).

ODPOWIEDNIE DZIAŁANIA DO POWYŻSZYCH CELÓW

Ad. a)

- uświadomienie uczniom przyczyn i skutków odnośnie zagrożeń,

- promowanie zdrowego stylu życia,

- organizowanie pomocy psychologiczno – pedagogicznej na terenie szkoły,

- udostępnianie uczniom informacji odnośnie instytucji wspierających w walce z nałogiem,

- przedstawienie problemu od strony prawnej i moralnej,

- rozróżnianie postawy posłuszeństwa od uległości (posłuszeństwo jako bazowanie  na wartościach),

- uczenie umiejętności mówienia „nie”,

- diagnozowanie uczniów w szkole.

Ad. b)

            - udostępnienie sali gimnastycznej (turnieje, mecze), informatycznej,  bibliotecznej oraz czytelni,

            - organizowanie kół zainteresowań,

            - zachęcanie uczniów do udziału w rajdach, wycieczkach szkolnych,

            - podsuwanie tematyki godnej poznania przez ucznia (tematy związane z higieną, intymnością, odreagowaniem stresu)

Ad. c)

            - zorganizowanie rozmów i prelekcji na temat:

·        pojęcia komunikacji,

·        rodzajów komunikatów,

·        budowaniu prawidłowych relacji z rodzicami,

·        uczenie autentyczności zachowań,

·        uświadomienie czym są wartości i wokół których warto oscylować.

Podsumowując swoją wypowiedź chciałabym nadmienić, że pedagog nie może ograniczać się wyłącznie do współpracy w szkole, to jest tak, jak wymieniłam: z nauczycielami, dyrekcją i pracownikami szkoły, co odzwierciedla się w:

- radach szkoleniowych dla nauczycieli, pracowników szkoły,

- spotkaniach z rodzicami – prelekcje,

- warsztatach dla uczniów – w zależności od potrzeb,

- rekolekcjach,

- konkursach profilaktycznych,

- apelach wychowawczych,

- gazetkach tematycznych.

            Współpraca musi wychodzić poza teren placówki i wówczas możemy przypuszczać, że nasze działania będą realizacją zamierzonych celów.

            Pragnę dodać, że współpracuję z takimi instytucjami i organizacjami jak:

- Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna w Sulęcinie i Barlinku,

- Komenda  Powiatowa Policji w Sulęcinie,

- Sąd Rodzinny (kuratorzy) w Sulęcinie,

- struktury samorządowe gminy Słońsk,

- redakcja gazetki gminnej „Aktualności Gminy Słońsk”.

Ponadto nawiązałam współpracę z doradcą metodycznym Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego w Gorzowie Wlkp. oraz pracownikami Uniwersytetu Zielonogórskiego  i Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Uważam, że praca, którą wykonuję ma sens jedynie wtedy, gdy angażuje się w nią cała społeczność szkoły, a ja jako pedagog mam wsparcie ze strony dyrekcji i nauczycieli. Moja praca daje mi satysfakcję i mam nadzieję, że będzie owocować w następnych pokoleniach.

                                                                                          mgr Barbara Lula

 

 

           Narkomania zjawiskiem bliskim czy odległym?

 

Niektórzy ludzie widzą świat takim, jakim jest i pytają - dlaczego?”

„Ja marzę o świecie, jakiego nie ma i pytam - dlaczego by nie?

                                                                                         Robert Kennedy

Obecnie bardzo dużo mówi się o narkotykach. Mówią o nich dorośli, młodzież a nawet dzieci. Wydawać by się mogło, że wszyscy wiemy o nich wiele. Jeśli jednak tak jest, to jak tłumaczyć ciągle poszerzające się grono narkomanów? Dlaczego my, rodzice, nie przestajemy z niepokojem patrzeć na nasze dorastające dziecko? Boimy się, a jednocześnie udajemy, że ten problem nas i naszych dzieci nie dotyczy. Czy rzeczywiście możemy być tego pewni? Jaką mamy gwarancję, że jeśli nie dziś to kiedyś w przyszłości będziemy musieli stawić czoła temu problemowi? Czy gdyby rzeczywiście tak miało się stać, będziemy potrafili rozpoznać, że nasze dziecko bierze narkotyki? Ze względu na fakt, że te pytania dręczą wielu rodziców, przeprowadziłam w ZS w Słońsku, Budzigniewie i Lemierzycach spotkania z rodzicami na temat „Profilaktyka uzależnień – narkotyki”. Pragnę, żeby ten problem nie rozwijał się i abyśmy mogli powiedzieć sobie, że jest to nasz wspólny sukces.

Uważam, że żeby ustrzec dziecko przed narkomanią i pomóc mu nie wpaść w sidła dealerów narkotykowych, musimy koniecznie porozmawiać z nim o narkotykach – dowiedzieć się, co o nich sądzi oraz zapoznać z konsekwencjami przyjmowania. Do tego jest potrzebna konkretna wiedza.

O czym powinni pamiętać rodzice np.:

v     rodzice bezwzględnie powinni ze sobą współpracować, być konsekwentnymi i zdecydowanymi w działaniu;

v     pod żadnym pozorem nie powinni lekceważyć problemów dorastającego człowieka , nawet, jeśli dorosłemu wydają się proste, banalne i głupie;

v     spróbować zapoznać się z przyjaciółmi dziecka;

v     stwierdzenia, że decyzja o piciu, paleniu, braniu narkotyków itp. jest sprawą osobistą każdego młodego człowieka i nikt nie powinien się wtrącać, a każdy robi jak zechce. Należy pamiętać, że: narkotyki są nielegalne, pijany lub będący pod wpływem alkoholu nastolatek może spowodować wypadek, nikt nie może akceptować decyzji o zażywaniu substancji ( czy innych zachowań ryzykownych), które zagrażają zdrowiu lub życiu młodego człowieka.

Marek Kotański twierdził, że „Narkomania zaczyna się prawie zawsze niewinnie: dyskoteki, nowi znajomi, wakacyjne wojaże.”

             Powiedział kiedyś tak: „Wszędzie są narkotyki, wszędzie jest do nich dostęp. Jeśli nie wiesz, z kim, gdzie i w jakim celu wyjeżdża twoje dziecko, nie zgadzaj się na jego wyjazd.” Pamiętajmy, że narkomanii to nie tylko niekiedy „ludzie z marginesu”, lecz coraz częściej to „dzieci z dobrych domów.” Patrzmy w oczy naszych dzieci, zwracajmy uwagę na ich zachowanie i słuchajmy je. Jeśli jednak podejrzewamy, że dziecko bierze narkotyki nie bójmy się szukać pomocy, porozmawiajmy z nim szczerze i przekonajmy, że to groźny nałóg.”

            A o to treść ulotki rozdawanej rodzicom nastolatków przez policję w stanie Texsas (USA):

„Jak wychować dziecko na chuligana”  

     Od wczesnych lat należy dziecku dawać wszystka, czego tylko pragnie. Trzeba śmiać się z jego nieprzyzwoitych i grubiańskich słów. Będzie się uważać za mądre i dowcipne. Należy je odgradzać od wszelkich wpływów religijnych. Żadnej wzmianki o Bogu. Nie posyłać na religię, nie nakłaniać do Kościoła - gdy dorośnie, samo wybierze sobie religię i światopogląd. Nie wolno mówić dziecku, że źle postępuje. Nigdy! Może nabawić się kompleksu winy. A co będzie gdy, później zostanie obwiniony o kradzież samochodu? Ile się nacierpi w przekonaniu, że całe społeczeństwo je prześladuje. Konsekwentnie róbcie wszystko za dziecko:, gdy porozrzuca dookoła rzeczy, sami je podnieście i połóżcie na swoim miejscu. W ten sposób nabierze przekonania, że odpowiedzialność za to, co robi, nie spoczywa na nim, lecz na otoczeniu. Pozwólcie dziecku wszystko czytać, wszystko oglądać w telewizji, wszystkiego spróbować. Tylko w taki sposób nabierze doświadczenia i pozna, co jest dla niego dobre, a co złe. Kłóćcie się zawsze w jego obecności. Gdy wasze małżeństwo się rozleci, dziecko nie będzie zaszokowane. Dawajcie mu tyle pieniędzy, ile zechce. Niech nie musi ich zarabiać. Byłoby rzeczą tragiczną, gdyby musiało się tak męczyć, jak wy kiedyś. Zaspakajajcie wszystkie jego życzenia. Niech odżywia się jak najlepiej, używa trunków i narkotyków, ma wszystkie wygody. Gdyby odczuwał jakiś brak, nie będzie sobą - stanie się człowiekiem nerwowym, obdarzonym kompleksami. Stawajcie zawsze w obronie dziecka. Obojętnie, z kim popadnie w konflikt -z policją, z księdzem, nauczycielami czy sąsiadami. Nie wolno dopuścić, by dziecku wyrządzono krzywdę, tylko ono może bezkarnie krzywdzić innych (poczynając od babci, kolegów itp.)., Jeżeli mimo takiej wolności i przywilejów, jeśli mimo tylu dowodów waszej miłości, dziecko wam się uda i nie wyrośnie z niego chuligan, to nie potrzebujecie winić samych siebie. Zrobiliście sami, co tylko się dało by je zepsuć. Po prostu dziecko było od was lepsze.

   

Wszystkim Rodzicom tym, którzy uczestniczyli w spotkaniach organizowanych przeze mnie, pragnę podziękować.

„Czas poświęcony własnemu dziecku nigdy nie jest czasem straconym.”

                                                                                       pedagog szkolny: Barbara Lula

                                 

Szata Graficzna Buchajczyk Grażyna